Categorie: Overgang & hormonen

  • Is er een test om te weten of je in de perimenopauze zit?

    Is er een test om te weten of je in de perimenopauze zit?

    Het is een van de meest gestelde vragen buiten mijn spreekkamer: “Kun je testen of ik in de perimenopauze zit?”

    En ik snap die vraag heel goed. Want perimenopauze voelt vaak verwarrend. Je menstruatie is er nog. Je klachten wisselen. En je wilt graag iets concreets. Een uitslag. Een bewijs. Iets dat zegt: ja, dit is het.

    Maar het eerlijke antwoord is: een simpele test die het bevestigt, bestaat niet.

    Waarom een perimenopauze test vaak niet duidelijk is?

    In tegenstelling tot de menopauze (die medisch gedefinieerd wordt als 12 maanden zonder menstruatie), is de perimenopauze een fase die gekenmerkt wordt door schommelingen.

    En dat is meteen het probleem met bloedonderzoek.

    Je hormoonwaarden in de perimenopauze kunnen namelijk per week, per dag en zelfs per cyclus enorm verschillen. Oestrogeen kan de ene maand hoog zijn en de volgende maand ineens dalen. Progesteron is vaak nog lastiger te meten, omdat het vooral afhankelijk is van of je een eisprong hebt gehad, en wanneer je precies prikt.

    Dat betekent dat één bloedafname op één moment vaak weinig zegt.

    Je kunt dus klachten hebben die volledig passen bij de perimenopauze, terwijl je bloedwaarden “nog normaal” lijken.

    Niet omdat je klachten niet echt zijn. Maar omdat je hormonale situatie instabiel is.

    Veel van deze klachten beginnen al in de perimenopauze.
    Lees ook mijn uitgebreide uitleg over wat vrouwen nog te weinig weten over de perimenopauze.

    Welke bloedtesten worden soms wél gedaan?

    Hoewel er geen perfecte perimenopauze test bestaat, kan bloedonderzoek soms wel waardevol zijn. Niet om perimenopauze te bewijzen, maar om andere oorzaken van klachten uit te sluiten.

    Bijvoorbeeld bij vermoeidheid, somberheid, hartkloppingen of concentratieklachten kan het zinvol zijn om te kijken naar:

    Hemoglobine
    Schildklierwaarden
    IJzer of ferritine
    Vitamine B12
    Vitamine D

    En soms wordt ook FSH gemeten. Maar ook dat is in perimenopauze geen vaste waarde. FSH kan verhoogd zijn, maar kan ook weer dalen, afhankelijk van waar je in je cyclus zit. Dus dit zou ik niet adviseren om te meten.

    Bloedonderzoek kan dus nuttig zijn om naar andere dingen te kijken die vergelijkbare klachten kunnen geven, maar geeft geen antwoord op de vraag: zit ik in perimenopauze?

    Hoe weet je het dan wél?

    In de praktijk is perimenopauze meestal een klinische diagnose. Dat betekent: je klachtenpatroon en je levensfase zijn de belangrijkste aanwijzingen.

    Als jij voelt dat er iets verandert en je arts herkent de combinatie van:

    • slechter slapen
    • meer prikkelbaarheid of emotionele schommelingen
    • hersenmist
    • opvliegers of nachtzweten
    • gewichtstoename rond de buik
    • veranderend libido
    • meer stressgevoeligheid
    • soms cyclusverandering

    dan is het vaak logisch om de perimenopauze serieus mee te nemen in het verhaal.

    Je hoeft niet te wachten op een “bewijs” als het totaalplaatje klopt.

    Moet je wachten tot je klachten erger worden?

    Dit is een belangrijk punt.

    Veel vrouwen krijgen nog steeds te horen:
    “Wacht maar af.”
    “Het hoort erbij.”
    “Kom maar terug als je menstruatie stopt.”
    “Kom maar terug als je opvliegers hebt.”

    Maar de perimenopauze kan jaren duren. En in die jaren kunnen klachten langzaam opstapelen. Slechte slaap wordt chronisch. Stress wordt uitputting. Emotionele schommelingen worden steeds zwaarder. En ondertussen verlies je stukje bij beetje je kwaliteit van leven.

    Het doel is niet om perimenopauze te overleven tot je menopauze.
    Het doel is om zo stabiel mogelijk te blijven terwijl je lijf verandert.

    En hormoontherapie dan? Kun je dat “gewoon proberen”?

    Soms is het antwoord verrassend praktisch.

    Als jij denkt dat je in perimenopauze zit, en je arts denkt dat ook, dan is de vraag niet altijd: kunnen we het bewijzen?

    De vraag is vaak: kunnen we je klachten serieus nemen en kijken of behandeling helpt? (mits er geen contra indicaties zijn)

    Hormoontherapie is niet voor iedereen de juiste keuze, maar het kan bij de juiste indicatie veel verlichting geven. Zeker bij klachten zoals opvliegers, nachtzweten, slaapverstoring, angsten en stemmingswisselingen.

    En belangrijk om te weten: als je start met hormoontherapie en je merkt dat het niet bij je past, dan kun je ook weer stoppen. Het is geen levenslange verplichting en het is niet “alles of niets”.

    Het kan juist ook een manier zijn om te onderzoeken: reageren je klachten op hormonale ondersteuning?

    Als het werkt, hoef je je klachten niet onnodig te laten verergeren.

    Wat ik vrouwen vaak meegeef

    Je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt.
    Je hoeft niet te wachten tot je instort.
    En je hoeft niet te wachten tot iemand je klachten “ernstig genoeg” vindt.

    Als jij voelt dat je lijf aan het veranderen is, en het beïnvloedt je energie, slaap en stemming, dan kan je hulp vragen. En dan mag je opties bespreken. Ook zonder perfecte test.

  • Hulp bij perimenopauze klachten: je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt

    Hulp bij perimenopauze klachten: je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt

    Veel vrouwen herkennen zichzelf pas laat in het verhaal van perimenopauze. Ze voelen zich emotioneler, slapen slechter, komen makkelijker aan of krijgen ineens last van angst, prikkelbaarheid of hersenmist. En toch doen ze vaak hetzelfde wat ze altijd deden: doorgaan.

    Omdat ze denken dat het erbij hoort. Omdat ze twijfelen of het wel “erg genoeg” is. Of omdat ze te horen kregen dat ze nog te jong zijn voor de overgang.

    Maar perimenopauze is geen fase waarin je pas aan het einde hulp mag vragen. Juist deze fase kan 10 tot 12 jaar duren. Als je in die jaren alleen maar probeert te overleven, betaal je daar een hoge prijs voor in energie, gezondheid en kwaliteit van leven.

    Waarom vrouwen zo lang wachten met hulp zoeken in de perimenopauze

    In mijn spreekkamer hoor ik vaak dezelfde zinnen terug:

    “Ik wil niet zeuren.”
    “Het hoort vast bij de leeftijd.”
    “Mijn menstruatie is er nog, dus het zal wel geen overgang zijn.”
    “Als ik gewoon wat gezonder leef, gaat het vast over.”

    Dat zijn begrijpelijke gedachten. Maar ze zorgen er ook voor dat veel vrouwen pas hulp zoeken als ze zichzelf al maanden of zelfs jaren kwijt zijn.

    Perimenopauze is vaak niet één klacht, maar een optelsom. En juist omdat klachten langzaam opbouwen, onderschatten vrouwen hoe zwaar het eigenlijk geworden is.

    Veel van deze klachten beginnen al in de perimenopauze.
    Lees ook mijn uitgebreide uitleg over wat vrouwen nog te weinig weten over de perimenopauze.

    Wanneer is het tijd om actie te nemen?

    Je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt. En je hoeft ook niet te wachten tot je compleet instort.

    Het is verstandig om hulp te zoeken als je merkt dat klachten je dagelijks leven beïnvloeden, bijvoorbeeld als:

    • Je slaap structureel slecht is of je vaak wakker wordt in de nacht
    • Je emoties heftiger zijn dan je van jezelf kent
    • Je meer angst, paniek of onrust ervaart
    • Je sneller overprikkeld bent en minder verdraagt
    • Je geheugen of concentratie duidelijk minder is
    • Je lijf anders reageert op voeding, stress of alcohol
    • Je klachten invloed hebben op je werk, relatie of zelfbeeld
    • Je je simpelweg niet meer jezelf voelt

    En ook heel belangrijk: hevig of tussentijds bloedverlies is altijd iets om met je arts te bespreken. Perimenopauze kan dit veroorzaken, maar het moet wel goed beoordeeld worden.

    Wat kun je zelf al doen als eerste stap?

    Je hoeft niet meteen je hele leven om te gooien. Kleine aanpassingen kunnen al veel verschil maken, juist omdat je lichaam in deze fase gevoeliger is voor ontregeling.

    Begin bijvoorbeeld hiermee:

    Zorg voor vaste bedtijden en een rustige avondroutine
    Ga elke dag even naar buiten, liefst in de ochtend
    Eet regelmatig en eiwitrijk om bloedsuikerschommelingen te beperken
    Beperk alcohol en suiker als je merkt dat je daar gevoeliger voor bent
    Plan rustmomenten alsof het afspraken zijn
    Kies één verandering tegelijk, zodat het vol te houden blijft

    Veel vrouwen merken dat alleen al meer ritme en minder prikkels een grote invloed heeft op slaap, stemming en draagkracht.

    Wat kun je met je arts bespreken?

    Hulp zoeken betekent niet dat je meteen medicatie moet. Het betekent vooral dat je serieus neemt wat er in je lichaam gebeurt.

    Wat vaak helpend is om te bespreken:

    Je klachtenpatroon en cyclusveranderingen
    Bloedonderzoek bij aanhoudende klachten die ook op andere dingen kunnen duiden.
    Uitsluiten van andere oorzaken (zoals chronische stress, slaapstoornissen of depressie)
    Bespreken van behandelopties, afhankelijk van je klachten en gezondheid

    Belangrijk is dat je niet in één zin hoeft uit te leggen “wat er mis is”. Het is vaak genoeg om te zeggen: ik functioneer niet meer zoals ik gewend ben en ik wil uitzoeken wat er speelt.

    Je hoeft dit niet alleen te dragen

    Perimenopauze is geen fase om uit te zitten. Het is een hormonale overgang waarin je lijf opnieuw afstemt. En hoe eerder je begrijpt wat er gebeurt, hoe eerder je kunt bijsturen.

    Je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt.
    Je hoeft niet te wachten tot het erger wordt.
    En je hoeft zeker niet te wachten tot je het niet meer redt.

    Hulp vragen is geen zwakte. Het is zelfzorg met visie.

  • Wat moet je weten over de perimenopauze?

    Wat moet je weten over de perimenopauze?

    Medisch gezien wordt de menopauze gedefinieerd als: 12 maanden na je laatste menstruatie. Die definitie is nuttig, maar ook onvolledig. De overgang gaat namelijk niet alleen over menstruaties. Er zijn meer dan 80 erkende klachten die samenhangen met de overgangsfase; van de hersenen en het hart- en vaatstelsel tot botten, stofwisseling, de urogenitale gezondheid, slaap, stemming en cognitie.

    Opvliegers zijn het bekendst, vooral door hoe ze in de media worden weergegeven. Maar ze zijn slechts het meest zichtbare symptoom. Wat we vaak “de overgang” noemen, is geen enkel moment. Het is geen knop die je omzet. En biologisch gezien is het niet eens het meest interessante deel. De echte verandering begint jaren eerder. En die fase heet: de perimenopauze.

    Perimenopauze is de overgang voordat je het doorhebt

    De perimenopauze is de fase vóór de menopauze en kan 10 tot 12 jaar duren. Dat is precies waarom zoveel vrouwen zichzelf niet herkennen in wat er gebeurt. Want je kunt in deze fase nog gewoon menstrueren. Soms zelfs redelijk regelmatig. En toch kun je al allerlei overgangsklachten ervaren.

    Veel vrouwen krijgen dan te horen dat ze “te jong zijn” voor de overgang. Terwijl hun lichaam allang midden in een hormonale overgang zit.

    Waarom is perimenopauze zo’n chaotische fase?

    Veel mensen denken dat het lichaam rustig afbouwt: een regelmatige cyclus die langzaam minder wordt en dan stopt. Maar zo werkt het meestal niet.

    De eierstokken gaan niet rustig uit. Ze sputteren. Ze schieten uit. Ze vallen stil. En ze starten weer opnieuw. Dat maakt perimenopauze voor veel vrouwen de meest hormonale onrustige periode van hun hele leven.

    De cyclus verandert doordat eisprongen minder voorspelbaar worden en hormonen sterker gaan schommelen. Vooral oestrogeen kan in deze fase pieken en dalen op een manier die je jarenlang niet hebt meegemaakt. Progesteron wordt vaak onregelmatiger/minder omdat de eisprong minder betrouwbaar is. En juist die schommelingen maken klachten heftiger.

    Waarom heb je juist méér klachten als je hormonen nog “iets doen”?

    Dit is een van de grootste misverstanden rondom perimenopauze. Veel vrouwen denken: als ik nog ongesteld word, dan kan het niet hormonaal zijn. Maar de klachten in de perimenopauze ontstaan vaak juist doordat je hormonen nog wel actief zijn, maar niet meer een vast ritme en verhoudingen hebben.

    Je kunt bijvoorbeeld periodes hebben waarin oestrogeen relatief hoog is en je je opgejaagd, gespannen of onrustig voelt. En daarna ineens een fase waarin je juist een dip ervaart: moe, emotioneel, somber of kwetsbaar. En het slapen gaat ondertussen steeds slechter of wisselender, vaak niet meer iets waar je op kan rekenen.

    Dat maakt deze fase zo verwarrend. Vrouwen voelen zich soms alsof ze zichzelf kwijt zijn. Ze ervaren plotselinge woede, verdriet, angst of overprikkeling en kunnen dat niet altijd plaatsen. Maar dit zijn echte fysiologische veranderingen in een brein dat reageert op hormonale instabiliteit.

    Perimenopauze gaat niet alleen over je menstruatie

    Wat veel vrouwen niet weten, is dat perimenopauze effect heeft op veel meer systemen in het lichaam. Oestrogeen is niet alleen een voortplantingshormoon. Het beïnvloedt neurotransmitters, slaapkwaliteit, stressregulatie, spieropbouw en zelfs je stofwisseling.

    Veel voorkomende klachten in de perimenopauze zijn bijvoorbeeld slaapverstoring, hersenmist, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen, angst of paniekgevoelens, gewichtstoename rond de buik, minder belastbaarheid, hartkloppingen en een veranderd libido.

    Dit betekent niet dat er “iets mis” is met jou. Het betekent dat je lichaam aan het schakelen is.

    De menopauze komt soms vrij stilletjes, maar daarna begint de langste fase

    De menopauze zelf komt vaak vrij stilletjes: één jaar zonder menstruatie en dan is het medisch gezien officieel. Daarna volgt de postmenopauze, en die is niet kort. Dit is zelfs de langste fase, waarin gezondheidsrisico’s zich kunnen opstapelen, zoals hart- en vaatziekten, osteoporose, urogenitale klachten, metabole ziekten en cognitieve achteruitgang.

    Vanaf dat moment gaat het niet alleen meer om klachten verminderen, maar ook om kwaliteit van leven op lange termijn. En precies daarom is het zo belangrijk om de perimenopauze serieus te nemen. Niet pas wanneer alles “gestopt” is, maar juist wanneer het begint te schuiven.

    Waarom is dit zo lang onvoldoende uitgelegd?

    Omdat de overgang lange tijd is weggezet als iets dat je moet uitzitten. En omdat er in de zorg vaak te veel focus ligt op dat ene moment: de menopauze. Terwijl de perimenopauze voor veel vrouwen juist de meest ontregelende periode is.

    Een van de meest schadelijke adviezen die vrouwen nog steeds krijgen is: wacht maar tot je menstruatie stopt. Want dan ben je al jaren verder, terwijl er vaak veel eerder ondersteuning mogelijk is.

    Het doel is niet om te overleven tot de menopauze. Het doel is om gezond, stabiel en sterk te blijven terwijl je door deze overgang beweegt.

    Perimenopauze checklist: herken je dit?

    Je cyclus verandert (korter, langer, heviger of onregelmatig)
    Je slaapt slechter of wordt vaker wakker
    Je voelt je emotioneler of sneller boos
    Je ervaart meer angst, onrust of paniek dan vroeger
    Je concentratie is minder of je hebt hersenmist
    Je hebt sneller hoofdpijn of migraine
    Je komt makkelijker aan, vooral rond je buik
    Je voelt je sneller overprikkeld
    Je libido verandert

    Herken je meerdere punten, dan kan perimenopauze zeker meespelen.

    Wanneer is het verstandig om je klachten te bespreken?

    Neem contact op met je (huis)arts als je langdurig somber of angstig bent, extreem moe blijft zonder herstel, hevig bloedverlies hebt, hartkloppingen ervaart die je ongerust maken of als klachten je dagelijks functioneren beïnvloeden.

    Je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt.

  • Hersenmist in de overgang: waarom het soms voelt alsof je “watten in je hoofd” hebt

    Hersenmist in de overgang: waarom het soms voelt alsof je “watten in je hoofd” hebt

    Veel vrouwen in de (peri)menopauze herkennen het: moeite met concentreren, woorden kwijt zijn, sneller afgeleid raken of het gevoel hebben dat je hoofd “vol watten” zit. Het kan onzeker maken, zeker als je gewend bent scherp te zijn en veel te overzien.

    Hersenmist is een veelvoorkomende overgangsklacht en heeft meestal een lichamelijke oorzaak. Het is geen teken van luiheid, ouderdom of gebrek aan inzet.

    Wat is hersenmist eigenlijk?

    Hersenmist is een verzamelterm voor klachten zoals:

    • verminderde concentratie
    • vergeetachtigheid
    • trager denken
    • moeite met plannen en overzicht houden
    • sneller mentale vermoeidheid

    In de overgang verandert de hormonale ondersteuning van je brein. Oestrogeen speelt een belangrijke rol in de doorbloeding van de hersenen en in de werking van neurotransmitters die betrokken zijn bij geheugen en focus. Wanneer oestrogeen daalt of schommelt, kan dat direct invloed hebben op hoe helder je denkt.

    De rol van slaap en stress

    Hersenmist staat zelden op zichzelf. Slechte slaap en langdurige stress versterken de klachten. Nachtelijk wakker worden, onrustige nachten of vroeg wakker zijn zorgen ervoor dat je brein onvoldoende herstelt.

    Daarnaast verhoogt stress het stresshormoon cortisol. Een langdurig verhoogde cortisolspiegel beïnvloedt het geheugen en de concentratie. In combinatie met hormonale veranderingen ontstaat zo een gevoel van mentale overbelasting.

    Veel vrouwen merken dat hun hersenmist erger wordt in drukke periodes of wanneer ze zichzelf blijven pushen.

    Wat helpt bij hersenmist in de overgang?

    Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Dit zijn stappen die in de praktijk vaak helpen:

    • zorg voor vaste slaap- en waaktijden
    • beperk prikkels en multitasken
    • eet regelmatig en eiwitrijk
    • beweeg dagelijks, liefst buiten
    • maak gebruik van structuur: lijstjes, reminders, pauzes

    Soms is het zinvol om bloedonderzoek te laten doen, bijvoorbeeld naar ijzer, schildklier, vitamine B12 of vitamine D. Tekorten kunnen hersenmist verergeren.

    Blijven de klachten ernstig of toenemend, bespreek ze dan met je arts.

    Mildheid helpt ook

    Hersenmist kan frustrerend zijn. Veel vrouwen worden streng voor zichzelf, terwijl hun lichaam juist om ondersteuning vraagt.

    Mildheid en realistische verwachtingen zijn geen zwakte, maar onderdeel van herstel.

  • De winterdip; meer dan “even wat minder energie”

    De winterdip; meer dan “even wat minder energie”

    De donkere maanden zorgen bij veel vrouwen voor een dip in energie en stemming. Minder zonlicht, kou en korte dagen maken dat je letterlijk meer naar binnen keert.
    Maar wist je dat hormonen hier een grote rol in spelen? Vooral vrouwen in de (peri)menopauze zijn gevoeliger voor seizoensschommelingen. Dat komt doordat je hormoonhuishouding al verandert en de winter daar nog een extra laagje bovenop legt.

    Lees ook: Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Minder zon, minder serotonine

    Zonlicht stimuleert je serotonine, het “gelukshormoon”. In de winter krijgen we vaak te weinig daglicht, waardoor serotonineniveaus dalen.


    Dat merk je aan:

    • Minder zin in dingen die normaal plezier geven
    • Sneller prikkelbaar of somber
    • Meer behoefte aan zoet of koolhydraatrijk eten
    • Moeite om op gang te komen in de ochtend

    Voor vrouwen in de overgang komt dit bovenop veranderingen in oestrogeen en progesteron, die óók invloed hebben op je stemming.

    Huidige afbeelding: vrouw buiten helpt tegen winterdip door licht en beweging

    De rol van melatonine: waarom je slaap verandert

    Als het eerder donker wordt, maakt je lichaam meer melatonine aan : het hormoon dat je slaperig maakt.
    Maar bij hormonale disbalans (zoals in de overgang) kan dit leiden tot:

    • Moeilijk inslapen of vroeg wakker worden
    • Vermoeidheid overdag
    • Minder zin om te bewegen

    En juist dat gebrek aan beweging en licht versterkt de winterdip: een vicieuze cirkel.

    Wat helpt tegen de winterdip (met oog voor je hormonen)

    1. Ga elke dag naar buiten

    Zelfs op grijze dagen is buitenlicht krachtiger dan binnen.
    Tip: minimaal 30 minuten buiten vóór 11:00 uur helpt je biologische klok én serotonine.

    2. Eet “hormoonvriendelijk”

    Voeding die helpt bij hormonale balans:

    • Eiwitten (voor serotonine & dopamine-aanmaak)
    • Vette vis, noten, zaden (omega 3)
    • Beperk snelle suikers

    3. Beweeg regelmatig

    Beweging stimuleert endorfines en oestrogeenactiviteit.
    Zelfs een dagelijkse wandeling of yoga helpt al.

    4. Zorg voor ontspanning

    Stress verlaagt oestrogeen en versterkt stemmingswisselingen.
    Kleine momenten van rust: zoals ademhalingsoefeningen, meditatie of een warm bad; helpen echt.

    De winterdip zit niet “tussen je oren”

    Veel vrouwen voelen zich schuldig als ze in de winter minder productief of vrolijk zijn.
    Maar de combinatie van hormonale veranderingen en seizoensinvloeden is biologisch verklaarbaar.
    Door te begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, kun je gerichter zorgen voor jezelf, in plaats van je ertegen te verzetten.

    Wanneer extra hulp zinvol is

    Blijf je wekenlang somber of verlies je plezier in dingen die normaal energie geven?
    Bespreek het dan met je arts. Soms is er meer aan de hand dan een gewone winterdip, zeker in de overgangsfase.
    Er zijn medische en natuurlijke opties om je hormonen beter in balans te brengen.

  • Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Veel vrouwen merken dat slapen ineens niet meer vanzelf gaat rond de overgang. Je ligt wakker, wordt meerdere keren per nacht (zwetend) wakker of wordt veel te vroeg wakker en hebt moeite om weer in slaap te komen.
    Dat is niet zomaar toeval – hormonale veranderingen spelen hierbij een grote rol. Begrijpen wat er gebeurt, helpt om er iets aan te doen.

    Wat gebeurt er hormonaal tijdens de overgang?

    In de overgang daalt het niveau van oestrogeen en progesteron geleidelijk.
    Deze hormonen hebben niet alleen invloed op je menstruatie, maar ook op je slaap-waakritme en je stressrespons.

    • Progesteron werkt van nature licht rustgevend. Als dit hormoon afneemt, kun je onrustiger of gevoeliger voor stress worden.
    • Oestrogeen helpt bij de regulatie van je lichaamstemperatuur. Wanneer het schommelt, kun je last krijgen van nachtelijk zweten of opvliegers, die je uit je slaap houden.

    Daarnaast speelt het stresshormoon cortisol vaak een grotere rol in deze fase.
    Door hormonale schommelingen kan je lichaam ’s nachts minder goed ontspannen, waardoor je vaker wakker wordt.

    Veelvoorkomende slaapproblemen in de overgang

    De klachten verschillen per vrouw, maar komen vaak neer op:

    • Moeite met inslapen of doorslapen
    • Nachtelijk zweten of opvliegers
    • Onrustige of oppervlakkige slaap
    • Vermoeidheid en concentratieproblemen overdag
    • Verstoorde stemming of prikkelbaarheid

    Niet alleen de hormonale veranderingen zelf, maar ook stress, drukte en piekeren versterken slaapproblemen.

    Wat helpt bij slaapproblemen in de overgang

    De goede boodschap: er is veel dat je zélf kunt doen om je slaap te verbeteren.

    1. Breng je hormonen in balans

    Wanneer hormonale schommelingen de hoofdoorzaak zijn, kan een hormonale behandeling (zoals oestrogeen- en/of progesterontherapie) helpen om je lichaam weer rust te geven.
    Bij Dokter Trip wordt gekeken naar jouw persoonlijke situatie, medische achtergrond en voorkeuren, zodat een passende behandeling gekozen kan worden.

    2. Zorg voor een regelmatig slaapritme

    • Ga elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed en sta op dezelfde tijd op.
    • Vermijd blauw licht (telefoon, tablet) minimaal een uur voor het slapengaan.
    • Houd de slaapkamer koel (tussen 16 – 18°C).

    3. Beperk cafeïne, alcohol en zware maaltijden ’s avonds

    Cafeïne blijft urenlang actief in je lichaam en kan de diepe slaap verstoren.
    Alcohol lijkt ontspannend, maar zorgt juist voor onrustige slaap en vaker wakker worden.

    4. Verminder stress overdag

    Meditatie, ademhalingsoefeningen of een korte wandeling helpen om je zenuwstelsel te kalmeren.
    Wanneer je cortisol daalt, komt je lichaam vanzelf meer in een slaapstand.

    5. Blijf bewegen

    Lichaamsbeweging overdag verbetert de slaapkwaliteit, vooral in de ochtend of middag.
    Let op: intensieve training laat op de avond kan juist averechts werken.

    6. Praat erover

    Slaapproblemen in de overgang zijn heel normaal, maar mogen besproken worden.
    Als menopauzearts kijk ik graag met je mee naar wat jouw slaap verstoort – hormonaal, emotioneel of lichamelijk – en hoe je weer beter kunt slapen.

    Conclusie

    Slaapproblemen in de overgang zijn geen teken van zwakte, maar van verandering.
    Door beter te begrijpen wat er hormonaal gebeurt en aandacht te besteden aan slaapritme, leefstijl en eventueel hormoontherapie, kun je veel winst behalen.

    Rustige nachten beginnen bij inzicht, balans en zorg voor jezelf.

  • Perimenopauze: jezelf op de eerste plaats zetten voor je gezondheid

    Perimenopauze: jezelf op de eerste plaats zetten voor je gezondheid

    De perimenopauze is een fase in het leven van iedere vrouw die vaak onbewust voorbijgaat. Het is de periode waarin je hormonen langzaam beginnen te veranderen, vaak al vanaf je veertigste levensjaar. Deze veranderingen kunnen effect hebben op je energie, stemming, slaap en zelfs je gezondheid op de lange termijn.

    Veel vrouwen negeren hun eigen behoeften in deze fase. Ze blijven zorgen voor werk, gezin en vrienden, terwijl ze zelf achteraan schuiven. Maar juist nú is het essentieel om jezelf een prioriteit te maken. Waarom? Omdat hoe beter je voor jezelf zorgt, hoe beter je ook voor anderen kunt zorgen.

    Begin klein: 10 minuten per dag
    Het klinkt misschien niet veel, maar tien minuten per dag voor jezelf maken al een enorm verschil. Dat kan een wandeling zijn, een moment van meditatie, een kop thee in stilte, of gewoon even niets doen. Het is een investering in je eigen welzijn en in je toekomst.

    Door deze kleine dagelijkse momenten in te bouwen:

    • Verminder je stress
    • Verbeter je mentale helderheid
    • Geef je lichaam de rust die het nodig heeft
    • Vergroot je energie om er echt te zijn voor je omgeving

    Je bent het waard
    Het is makkelijk om jezelf als vanzelfsprekend te beschouwen, maar je verdient die aandacht voor jezelf. Het is niet egoïstisch om je eigen gezondheid op de eerste plaats te zetten; het is essentieel. Door goed voor jezelf te zorgen, leg je een stevig fundament voor een gezonde en energieke toekomst.

    Conclusie
    De perimenopauze is een fase waarin bewustzijn en zelfzorg cruciaal zijn. Begin vandaag nog met die tien minuten voor jezelf. Het kleine gebaar van liefde voor jezelf kan een wereld van verschil maken; voor jou en voor iedereen om je heen.

  • Praktische tips voor jezelf in de (peri)menopauze

    Praktische tips voor jezelf in de (peri)menopauze

    Micro-momenten van rust
    –> Zet een timer voor 10 minuten en doe niets anders dan ademen of naar buiten kijken. Even offline zijn kan al je stressniveau verlagen.

    Beweging op jouw manier
    –> Een korte wandeling, stretchen of een paar yogaoefeningen stimuleren energie en hormoonbalans.

    Schrijf het van je af
    –> Dagelijks 5 minuten je gedachten opschrijven helpt bij het verwerken van emoties en vermindert piekeren.

    Hydratatie & voeding
    –> Drink voldoende water en voed je lichaam met voedzame eten om je energieniveau stabiel te houden.

    Mini-moment van zelfzorg
    –> Een warme douche, een gezichtsmasker, of even rustig een kop thee drinken; kleine rituelen versterken je gevoel van eigenwaarde.

    “Nee” durven zeggen
    –> Kies bewust voor jezelf door kleine verzoeken van anderen te weigeren. Dat geeft ruimte en energie voor wat echt belangrijk is.

    Plan iets waar je naar uitkijkt
    –> Een koffie met een vriendin, een hobbymoment, of een boek lezen. Anticiperen op iets leuks motiveert om dagelijks tijd voor jezelf vrij te maken.

  • Wat helpt het om te weten dat je in de perimenopauze zit?

    Wat helpt het om te weten dat je in de perimenopauze zit?

    In mijn praktijk spreek ik steeds vaker vrouwen die al langere tijd klachten ervaren, maar pas achteraf ontdekken dat dit bij de perimenopauze hoort. Die herkenning maakt een groot verschil.

    Wanneer je weet dat je klachten samenhangen met deze levensfase, gebeurt er iets belangrijks:

    –>Je krijgt duidelijkheid. Het voelt vaak als een opluchting: ik ben niet gek, dit hoort erbij.

    –>Je kunt betere keuzes maken. Van leefstijl tot slaap, voeding en stressreductie: gerichte aanpassingen hebben meer effect als je weet waar de klachten vandaan komen.

    –>Je vraagt eerder hulp. Of dat nu bij de huisarts is, bij een overgangsconsulent of bij een menopauzearts: herkenning maakt de stap kleiner.

    –>Je voorkomt onzekerheid. Onverklaarbare klachten kunnen onnodig zorgen geven. Door te begrijpen wat er speelt, ontstaat meer rust.

    De perimenopauze is zoveel meer dan alleen opvliegers. Het gaat om een breed scala aan lichamelijke en mentale veranderingen.

    Meer kennis betekent meer regie. En dat is de eerste stap naar verlichting van klachten en behoud van kwaliteit van leven.

  • Schrijf je ook testosteron voor aan vrouwen als menopauzearts?

    Schrijf je ook testosteron voor aan vrouwen als menopauzearts?

    In Nederland is er steeds meer aandacht voor de rol van testosteron bij vrouwen rond de overgang. Toch bestaan er nog veel vragen, misverstanden en praktische uitdagingen rondom dit onderwerp. In deze blog leg ik uit hoe het zit met testosterontherapie bij vrouwen, waarom dit in Nederland off-label gaat, en wat mijn visie hierop is.

    Testosteron voor vrouwen: off-label gebruik

    Op dit moment is er in Nederland geen testosteron geregistreerd voor vrouwen. Dat betekent dat artsen alleen gebruik kunnen maken van preparaten die eigenlijk voor mannen bedoeld zijn.

    Ik ben daar geen voorstander van. Het is niet wenselijk om steeds te moeten “klooien” met pompjes of minuscule hoeveelheden gel af te meten, omdat dit onnauwkeurig en onpraktisch is. En vrouwen daardoor snel te hoog of juist te laag door voorzichtigheid uitkomen.

    Gelukkig is er ook apotheekbereiding voor vrouwen

    Gelukkig zijn er apotheken die een passende testosteroncrème kunnen maken in een lagere concentratie, afgestemd op vrouwen. Dit heeft een groot voordeel: de dosis kan nauwkeuriger worden ingesteld en gemakkelijker worden toegepast.

    Een nadeel is dat deze speciale bereidingen niet worden vergoed door de zorgverzekering. Toch zie ik dat veel vrouwen de investering de moeite waard vinden vanwege de betere pasvorm van de behandeling.

    Eerst balans in oestrogenen en progesteron

    Een belangrijke les die ik heb geleerd is dat testosterontherapie pas zinvol is als de basis goed op orde is. Dat betekent:

    • Eerst zorgen dat de oestrogenen en progesteron goed zijn ingesteld.
    • Neem hier minstens 3 maanden de tijd voor, voordat testosteron wordt toegevoegd.
    • Pas daarna kan testosterontherapie ingezet worden.

    Waarom testosteron bij vrouwen?

    Onderzoek laat zien dat testosteron bij vrouwen met een tekort kan bijdragen aan:

    • Verbetering van seksueel verlangen en plezier
    • Positieve invloed op stemming en energie
    • Mogelijk betere botgezondheid en spierkracht

    Het gaat hierbij altijd om het aanvullen tot een fysiologische, vrouwelijke waarde, niet om “hoge” spiegels.

    Conclusie

    Testosteron kan een waardevolle toevoeging zijn bij vrouwen rond de menopauze die ondanks goede behandeling met oestrogeen en progesteron klachten houden, bijvoorbeeld op het gebied van libido, verminderd gevoel en/of energie.
    Omdat er in Nederland (nog) geen geregistreerd testosteron voor vrouwen bestaat, is dit altijd een off-label behandeling. Maar dit kan wél op een veilige en nauwkeurige manier gebeuren.