In Nederland is er steeds meer aandacht voor de rol van testosteron bij vrouwen rond de overgang. Toch bestaan er nog veel vragen, misverstanden en praktische uitdagingen rondom dit onderwerp. In deze blog leg ik uit hoe het zit met testosterontherapie bij vrouwen, waarom dit in Nederland off-label gaat, en wat mijn visie hierop is.
Testosteron voor vrouwen: off-label gebruik
Op dit moment is er in Nederland geen testosteron geregistreerd voor vrouwen. Dat betekent dat artsen alleen gebruik kunnen maken van preparaten die eigenlijk voor mannen bedoeld zijn.
Ik ben daar geen voorstander van. Het is niet wenselijk om steeds te moeten “klooien” met pompjes of minuscule hoeveelheden gel af te meten, omdat dit onnauwkeurig en onpraktisch is. En vrouwen daardoor snel te hoog of juist te laag door voorzichtigheid uitkomen.
Gelukkig is er ook apotheekbereiding voor vrouwen
Gelukkig zijn er apotheken die een passende testosteroncrème kunnen maken in een lagere concentratie, afgestemd op vrouwen. Dit heeft een groot voordeel: de dosis kan nauwkeuriger worden ingesteld en gemakkelijker worden toegepast.
Een nadeel is dat deze speciale bereidingen niet worden vergoed door de zorgverzekering. Toch zie ik dat veel vrouwen de investering de moeite waard vinden vanwege de betere pasvorm van de behandeling.
Eerst balans in oestrogenen en progesteron
Een belangrijke les die ik heb geleerd is dat testosterontherapie pas zinvol is als de basis goed op orde is. Dat betekent:
- Eerst zorgen dat de oestrogenen en progesteron goed zijn ingesteld.
- Neem hier minstens 3 maanden de tijd voor, voordat testosteron wordt toegevoegd.
- Pas daarna kan testosterontherapie ingezet worden.
Waarom testosteron bij vrouwen?
Onderzoek laat zien dat testosteron bij vrouwen met een tekort kan bijdragen aan:
- Verbetering van seksueel verlangen en plezier
- Positieve invloed op stemming en energie
- Mogelijk betere botgezondheid en spierkracht
Het gaat hierbij altijd om het aanvullen tot een fysiologische, vrouwelijke waarde, niet om “hoge” spiegels.
Conclusie
Testosteron kan een waardevolle toevoeging zijn bij vrouwen rond de menopauze die ondanks goede behandeling met oestrogeen en progesteron klachten houden, bijvoorbeeld op het gebied van libido, verminderd gevoel en/of energie.
Omdat er in Nederland (nog) geen geregistreerd testosteron voor vrouwen bestaat, is dit altijd een off-label behandeling. Maar dit kan wél op een veilige en nauwkeurige manier gebeuren.