Categorie: Overgang & hormonen

  • De winterdip; meer dan “even wat minder energie”

    De winterdip; meer dan “even wat minder energie”

    De donkere maanden zorgen bij veel vrouwen voor een dip in energie en stemming. Minder zonlicht, kou en korte dagen maken dat je letterlijk meer naar binnen keert.
    Maar wist je dat hormonen hier een grote rol in spelen? Vooral vrouwen in de (peri)menopauze zijn gevoeliger voor seizoensschommelingen. Dat komt doordat je hormoonhuishouding al verandert en de winter daar nog een extra laagje bovenop legt.

    Lees ook: Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Minder zon, minder serotonine

    Zonlicht stimuleert je serotonine, het “gelukshormoon”. In de winter krijgen we vaak te weinig daglicht, waardoor serotonineniveaus dalen.


    Dat merk je aan:

    • Minder zin in dingen die normaal plezier geven
    • Sneller prikkelbaar of somber
    • Meer behoefte aan zoet of koolhydraatrijk eten
    • Moeite om op gang te komen in de ochtend

    Voor vrouwen in de overgang komt dit bovenop veranderingen in oestrogeen en progesteron, die óók invloed hebben op je stemming.

    Huidige afbeelding: vrouw buiten helpt tegen winterdip door licht en beweging

    De rol van melatonine: waarom je slaap verandert

    Als het eerder donker wordt, maakt je lichaam meer melatonine aan : het hormoon dat je slaperig maakt.
    Maar bij hormonale disbalans (zoals in de overgang) kan dit leiden tot:

    • Moeilijk inslapen of vroeg wakker worden
    • Vermoeidheid overdag
    • Minder zin om te bewegen

    En juist dat gebrek aan beweging en licht versterkt de winterdip: een vicieuze cirkel.

    Wat helpt tegen de winterdip (met oog voor je hormonen)

    1. Ga elke dag naar buiten

    Zelfs op grijze dagen is buitenlicht krachtiger dan binnen.
    Tip: minimaal 30 minuten buiten vóór 11:00 uur helpt je biologische klok én serotonine.

    2. Eet “hormoonvriendelijk”

    Voeding die helpt bij hormonale balans:

    • Eiwitten (voor serotonine & dopamine-aanmaak)
    • Vette vis, noten, zaden (omega 3)
    • Beperk snelle suikers

    3. Beweeg regelmatig

    Beweging stimuleert endorfines en oestrogeenactiviteit.
    Zelfs een dagelijkse wandeling of yoga helpt al.

    4. Zorg voor ontspanning

    Stress verlaagt oestrogeen en versterkt stemmingswisselingen.
    Kleine momenten van rust: zoals ademhalingsoefeningen, meditatie of een warm bad; helpen echt.

    De winterdip zit niet “tussen je oren”

    Veel vrouwen voelen zich schuldig als ze in de winter minder productief of vrolijk zijn.
    Maar de combinatie van hormonale veranderingen en seizoensinvloeden is biologisch verklaarbaar.
    Door te begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, kun je gerichter zorgen voor jezelf, in plaats van je ertegen te verzetten.

    Wanneer extra hulp zinvol is

    Blijf je wekenlang somber of verlies je plezier in dingen die normaal energie geven?
    Bespreek het dan met je arts. Soms is er meer aan de hand dan een gewone winterdip, zeker in de overgangsfase.
    Er zijn medische en natuurlijke opties om je hormonen beter in balans te brengen.

  • Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Waarom slaap verandert in de overgang en wat helpt

    Veel vrouwen merken dat slapen ineens niet meer vanzelf gaat rond de overgang. Je ligt wakker, wordt meerdere keren per nacht (zwetend) wakker of wordt veel te vroeg wakker en hebt moeite om weer in slaap te komen.
    Dat is niet zomaar toeval – hormonale veranderingen spelen hierbij een grote rol. Begrijpen wat er gebeurt, helpt om er iets aan te doen.

    Wat gebeurt er hormonaal tijdens de overgang?

    In de overgang daalt het niveau van oestrogeen en progesteron geleidelijk.
    Deze hormonen hebben niet alleen invloed op je menstruatie, maar ook op je slaap-waakritme en je stressrespons.

    • Progesteron werkt van nature licht rustgevend. Als dit hormoon afneemt, kun je onrustiger of gevoeliger voor stress worden.
    • Oestrogeen helpt bij de regulatie van je lichaamstemperatuur. Wanneer het schommelt, kun je last krijgen van nachtelijk zweten of opvliegers, die je uit je slaap houden.

    Daarnaast speelt het stresshormoon cortisol vaak een grotere rol in deze fase.
    Door hormonale schommelingen kan je lichaam ’s nachts minder goed ontspannen, waardoor je vaker wakker wordt.

    Veelvoorkomende slaapproblemen in de overgang

    De klachten verschillen per vrouw, maar komen vaak neer op:

    • Moeite met inslapen of doorslapen
    • Nachtelijk zweten of opvliegers
    • Onrustige of oppervlakkige slaap
    • Vermoeidheid en concentratieproblemen overdag
    • Verstoorde stemming of prikkelbaarheid

    Niet alleen de hormonale veranderingen zelf, maar ook stress, drukte en piekeren versterken slaapproblemen.

    Wat helpt bij slaapproblemen in de overgang

    De goede boodschap: er is veel dat je zélf kunt doen om je slaap te verbeteren.

    1. Breng je hormonen in balans

    Wanneer hormonale schommelingen de hoofdoorzaak zijn, kan een hormonale behandeling (zoals oestrogeen- en/of progesterontherapie) helpen om je lichaam weer rust te geven.
    Bij Dokter Trip wordt gekeken naar jouw persoonlijke situatie, medische achtergrond en voorkeuren, zodat een passende behandeling gekozen kan worden.

    2. Zorg voor een regelmatig slaapritme

    • Ga elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed en sta op dezelfde tijd op.
    • Vermijd blauw licht (telefoon, tablet) minimaal een uur voor het slapengaan.
    • Houd de slaapkamer koel (tussen 16 – 18°C).

    3. Beperk cafeïne, alcohol en zware maaltijden ’s avonds

    Cafeïne blijft urenlang actief in je lichaam en kan de diepe slaap verstoren.
    Alcohol lijkt ontspannend, maar zorgt juist voor onrustige slaap en vaker wakker worden.

    4. Verminder stress overdag

    Meditatie, ademhalingsoefeningen of een korte wandeling helpen om je zenuwstelsel te kalmeren.
    Wanneer je cortisol daalt, komt je lichaam vanzelf meer in een slaapstand.

    5. Blijf bewegen

    Lichaamsbeweging overdag verbetert de slaapkwaliteit, vooral in de ochtend of middag.
    Let op: intensieve training laat op de avond kan juist averechts werken.

    6. Praat erover

    Slaapproblemen in de overgang zijn heel normaal, maar mogen besproken worden.
    Als menopauzearts kijk ik graag met je mee naar wat jouw slaap verstoort – hormonaal, emotioneel of lichamelijk – en hoe je weer beter kunt slapen.

    Conclusie

    Slaapproblemen in de overgang zijn geen teken van zwakte, maar van verandering.
    Door beter te begrijpen wat er hormonaal gebeurt en aandacht te besteden aan slaapritme, leefstijl en eventueel hormoontherapie, kun je veel winst behalen.

    Rustige nachten beginnen bij inzicht, balans en zorg voor jezelf.

  • Perimenopauze: jezelf op de eerste plaats zetten voor je gezondheid

    Perimenopauze: jezelf op de eerste plaats zetten voor je gezondheid

    De perimenopauze is een fase in het leven van iedere vrouw die vaak onbewust voorbijgaat. Het is de periode waarin je hormonen langzaam beginnen te veranderen, vaak al vanaf je veertigste levensjaar. Deze veranderingen kunnen effect hebben op je energie, stemming, slaap en zelfs je gezondheid op de lange termijn.

    Veel vrouwen negeren hun eigen behoeften in deze fase. Ze blijven zorgen voor werk, gezin en vrienden, terwijl ze zelf achteraan schuiven. Maar juist nú is het essentieel om jezelf een prioriteit te maken. Waarom? Omdat hoe beter je voor jezelf zorgt, hoe beter je ook voor anderen kunt zorgen.

    Begin klein: 10 minuten per dag
    Het klinkt misschien niet veel, maar tien minuten per dag voor jezelf maken al een enorm verschil. Dat kan een wandeling zijn, een moment van meditatie, een kop thee in stilte, of gewoon even niets doen. Het is een investering in je eigen welzijn en in je toekomst.

    Door deze kleine dagelijkse momenten in te bouwen:

    • Verminder je stress
    • Verbeter je mentale helderheid
    • Geef je lichaam de rust die het nodig heeft
    • Vergroot je energie om er echt te zijn voor je omgeving

    Je bent het waard
    Het is makkelijk om jezelf als vanzelfsprekend te beschouwen, maar je verdient die aandacht voor jezelf. Het is niet egoïstisch om je eigen gezondheid op de eerste plaats te zetten; het is essentieel. Door goed voor jezelf te zorgen, leg je een stevig fundament voor een gezonde en energieke toekomst.

    Conclusie
    De perimenopauze is een fase waarin bewustzijn en zelfzorg cruciaal zijn. Begin vandaag nog met die tien minuten voor jezelf. Het kleine gebaar van liefde voor jezelf kan een wereld van verschil maken; voor jou en voor iedereen om je heen.

  • Praktische tips voor jezelf in de (peri)menopauze

    Praktische tips voor jezelf in de (peri)menopauze

    Micro-momenten van rust
    –> Zet een timer voor 10 minuten en doe niets anders dan ademen of naar buiten kijken. Even offline zijn kan al je stressniveau verlagen.

    Beweging op jouw manier
    –> Een korte wandeling, stretchen of een paar yogaoefeningen stimuleren energie en hormoonbalans.

    Schrijf het van je af
    –> Dagelijks 5 minuten je gedachten opschrijven helpt bij het verwerken van emoties en vermindert piekeren.

    Hydratatie & voeding
    –> Drink voldoende water en voed je lichaam met voedzame eten om je energieniveau stabiel te houden.

    Mini-moment van zelfzorg
    –> Een warme douche, een gezichtsmasker, of even rustig een kop thee drinken; kleine rituelen versterken je gevoel van eigenwaarde.

    “Nee” durven zeggen
    –> Kies bewust voor jezelf door kleine verzoeken van anderen te weigeren. Dat geeft ruimte en energie voor wat echt belangrijk is.

    Plan iets waar je naar uitkijkt
    –> Een koffie met een vriendin, een hobbymoment, of een boek lezen. Anticiperen op iets leuks motiveert om dagelijks tijd voor jezelf vrij te maken.

  • Wat helpt het om te weten dat je in de perimenopauze zit?

    Wat helpt het om te weten dat je in de perimenopauze zit?

    In mijn praktijk spreek ik steeds vaker vrouwen die al langere tijd klachten ervaren, maar pas achteraf ontdekken dat dit bij de perimenopauze hoort. Die herkenning maakt een groot verschil.

    Wanneer je weet dat je klachten samenhangen met deze levensfase, gebeurt er iets belangrijks:

    –>Je krijgt duidelijkheid. Het voelt vaak als een opluchting: ik ben niet gek, dit hoort erbij.

    –>Je kunt betere keuzes maken. Van leefstijl tot slaap, voeding en stressreductie: gerichte aanpassingen hebben meer effect als je weet waar de klachten vandaan komen.

    –>Je vraagt eerder hulp. Of dat nu bij de huisarts is, bij een overgangsconsulent of bij een menopauzearts: herkenning maakt de stap kleiner.

    –>Je voorkomt onzekerheid. Onverklaarbare klachten kunnen onnodig zorgen geven. Door te begrijpen wat er speelt, ontstaat meer rust.

    De perimenopauze is zoveel meer dan alleen opvliegers. Het gaat om een breed scala aan lichamelijke en mentale veranderingen.

    Meer kennis betekent meer regie. En dat is de eerste stap naar verlichting van klachten en behoud van kwaliteit van leven.

  • Schrijf je ook testosteron voor aan vrouwen als menopauzearts?

    Schrijf je ook testosteron voor aan vrouwen als menopauzearts?

    In Nederland is er steeds meer aandacht voor de rol van testosteron bij vrouwen rond de overgang. Toch bestaan er nog veel vragen, misverstanden en praktische uitdagingen rondom dit onderwerp. In deze blog leg ik uit hoe het zit met testosterontherapie bij vrouwen, waarom dit in Nederland off-label gaat, en wat mijn visie hierop is.

    Testosteron voor vrouwen: off-label gebruik

    Op dit moment is er in Nederland geen testosteron geregistreerd voor vrouwen. Dat betekent dat artsen alleen gebruik kunnen maken van preparaten die eigenlijk voor mannen bedoeld zijn.

    Ik ben daar geen voorstander van. Het is niet wenselijk om steeds te moeten “klooien” met pompjes of minuscule hoeveelheden gel af te meten, omdat dit onnauwkeurig en onpraktisch is. En vrouwen daardoor snel te hoog of juist te laag door voorzichtigheid uitkomen.

    Gelukkig is er ook apotheekbereiding voor vrouwen

    Gelukkig zijn er apotheken die een passende testosteroncrème kunnen maken in een lagere concentratie, afgestemd op vrouwen. Dit heeft een groot voordeel: de dosis kan nauwkeuriger worden ingesteld en gemakkelijker worden toegepast.

    Een nadeel is dat deze speciale bereidingen niet worden vergoed door de zorgverzekering. Toch zie ik dat veel vrouwen de investering de moeite waard vinden vanwege de betere pasvorm van de behandeling.

    Eerst balans in oestrogenen en progesteron

    Een belangrijke les die ik heb geleerd is dat testosterontherapie pas zinvol is als de basis goed op orde is. Dat betekent:

    • Eerst zorgen dat de oestrogenen en progesteron goed zijn ingesteld.
    • Neem hier minstens 3 maanden de tijd voor, voordat testosteron wordt toegevoegd.
    • Pas daarna kan testosterontherapie ingezet worden.

    Waarom testosteron bij vrouwen?

    Onderzoek laat zien dat testosteron bij vrouwen met een tekort kan bijdragen aan:

    • Verbetering van seksueel verlangen en plezier
    • Positieve invloed op stemming en energie
    • Mogelijk betere botgezondheid en spierkracht

    Het gaat hierbij altijd om het aanvullen tot een fysiologische, vrouwelijke waarde, niet om “hoge” spiegels.

    Conclusie

    Testosteron kan een waardevolle toevoeging zijn bij vrouwen rond de menopauze die ondanks goede behandeling met oestrogeen en progesteron klachten houden, bijvoorbeeld op het gebied van libido, verminderd gevoel en/of energie.
    Omdat er in Nederland (nog) geen geregistreerd testosteron voor vrouwen bestaat, is dit altijd een off-label behandeling. Maar dit kan wél op een veilige en nauwkeurige manier gebeuren.

  • Niet meer jezelf voelen in de overgang?

    Niet meer jezelf voelen in de overgang?

    Soms zeggen vrouwen in mijn spreekkamer: “Ik herken mezelf niet meer.” Ze voelen zich emotioneler dan anders, sneller boos of verdrietig, chaotisch, vergeetachtig of gewoon… anders. Dat kan heel verwarrend zijn – zeker als je niet direct doorhebt dat je in de overgang zit.


    Wat er gebeurt, is dat de hormonen die jarenlang een stabiele basis vormden, nu schommelen of sterk afnemen. Oestrogeen heeft niet alleen invloed op je menstruatiecyclus, maar ook op je stemming, concentratie, slaap, energie en zelfs je zelfbeeld.


    De hersenen reageren op deze veranderingen, en dat kan zorgen voor innerlijke onrust, somberheid of angstklachten. Niet zelden voelen vrouwen zich labiel of emotioneel uitgeput, terwijl ze aan de buitenkant “gewoon doorgaan”.


    Je bent dus niet gek. Dit hoort bij de overgang – maar je hoeft er niet alleen doorheen. Er zijn manieren om je beter te gaan voelen, zowel hormonaal als psychisch.


    Als menopauzearts kijk ik graag met je mee: naar je verhaal, je klachten én je wensen. Want jezelf kwijtraken is niet vreemd. Maar samen kunnen we zoeken naar hoe je je weer meer jezelf kunt gaan voelen. In deze nieuwe, krachtige fase van je leven.

  • Wat gebeurt er écht met je hormonen in de overgang?

    Wat gebeurt er écht met je hormonen in de overgang?

    De overgang, ofwel de menopauzale overgang, is een hormonale transitie die meestal tussen het 45e en 55e levensjaar plaatsvindt. De centrale speler is de afname van de eierstokfunctie. De eierstokken produceren steeds minder oestrogeen en progesteron. Dit begint al in de jaren vóór de menopauze, de zogeheten perimenopauze.


    In deze fase ontstaat een verstoring van de hormonale regelkring tussen de hersenen (hypothalamus en hypofyse) en de eierstokken. Het follikelstimulerend hormoon (FSH) stijgt omdat de eierstokken trager reageren. Hierdoor kunnen menstruaties onregelmatig worden. De oestrogeenspiegel schommelt; soms pieken, dan weer diepe dalen; en juist deze wisselingen zorgen vaak voor typische overgangsklachten zoals opvliegers, slaapproblemen, prikkelbaarheid, stemmingsveranderingen en veranderingen in het libido.


    Na de menopauze (de laatste menstruatie), dalen oestrogeen- en progesteronwaarden naar een blijvend laag niveau. Dit kan effect hebben op onder andere de vaginale slijmvliezen, blaasfunctie, botdichtheid en hart- en vaatgezondheid.


    Niet elke vrouw ervaart klachten, maar voor wie dat wel doet, is er goede zorg mogelijk. Als menopauzearts neem ik graag de tijd om samen te kijken naar wat bij jouw lichaam en leven past; met aandacht voor zowel hormonale als seksuele gezondheid.

  • De Perimenopauze: Wat je moet weten

    De Perimenopauze: Wat je moet weten

    Veel vrouwen merken rond hun 40e dat hun lichaam verandert. De menstruatie wordt onregelmatiger, de stemming wisselvalliger, en soms voelt het alsof je jezelf een beetje kwijtraakt. Grote kans dat je dan in de perimenopauze zit – een fase waar nog te weinig over wordt gepraat, maar die een grote impact kan hebben.

    Wat is de perimenopauze?
    De perimenopauze is de overgangsperiode vóór de menopauze. Het is de fase waarin je hormoonhuishouding begint te veranderen, en waarin je lichaam zich voorbereidt op het definitieve stoppen van de menstruatie. Deze fase kan enkele jaren duren, en de klachten kunnen van mild tot ingrijpend zijn.

    De menopauze zelf wordt pas vastgesteld achteraf, als je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Alles daarvoor noemen we de perimenopauze.

    Wat zijn de eerste signalen?
    De eerste verschijnselen kunnen heel subtiel zijn – en daardoor vaak over het hoofd gezien of aan “drukte”, “stress” of “ouder worden” toegeschreven. Mogelijke klachten zijn:

    • Onregelmatige menstruatie (korter, langer, heviger of juist lichter)
    • Slechter slapen of nachtelijk zweten
    • Hevige stemmingswisselingen
    • Prikkelbaarheid of angstgevoelens
    • Vermoeidheid of een ‘mistig’ hoofd (brain fog)
    • Verminderd libido
    • Gewichtstoename, vooral rond de buik
    • Droge huid, droge vagina of dunner haar
    • Gewrichtspijn

    Niet elke vrouw heeft evenveel of dezelfde klachten. Maar zodra je veranderingen merkt in je menstruatie én één of meer van bovenstaande symptomen herkent, is het zinvol om aan perimenopauze te denken.

    Wat gebeurt er hormonaal?
    In de perimenopauze beginnen de oestrogeen- en progesteronspiegels te schommelen. Deze hormonen regelen niet alleen je menstruatiecyclus, maar beïnvloeden ook je stemming, energie, slaap en stofwisseling.

    In het begin neemt met name het progesteron langzaam af – dat verklaart vaak de prikkelbaarheid en slaapproblemen. Later kan ook het oestrogeen grillig worden, wat weer leidt tot opvliegers, stemmingswisselingen en vaginale droogheid.

    Deze hormonale achtbaan zorgt ervoor dat veel vrouwen zich letterlijk “uit balans” voelen.

    Wanneer is het zinvol om bij Dokter Trip langs te komen?
    Vroeg signaleren is belangrijk. Veel vrouwen wachten te lang, terwijl juist in de perimenopauze goede begeleiding en behandeling het verschil kunnen maken. Je hoeft niet “door te bijten” of wachten tot het vanzelf overgaat.

    Bij Dokter Trip kijken we naar jouw hele plaatje: klachten, cyclus, levensfase én medische achtergrond. Samen bespreken we mogelijke behandelopties – van leefstijl en supplementen tot (bio-identieke) hormoontherapie, als dat passend is.

    Wil je helderheid, erkenning en een plan op maat? Dan ben je welkom voor een consult. Ook als je twijfelt of dit “het al is”.

  • Overgang & relatieproblemen: hoe blijven we verbonden?

    Overgang & relatieproblemen: hoe blijven we verbonden?

    De overgang raakt niet alleen je lichaam, maar vaak ook je relatie. Terwijl jij jezelf opnieuw moet uitvinden in deze hormonale levensfase, verandert de dynamiek met je partner vaak mee.


    Misschien is je zin in seks verminderd, voel je je sneller geïrriteerd, of heb je behoefte aan meer rust en ruimte voor jezelf. Intimiteit kan onder druk komen te staan, zeker als pijn bij het vrijen of verminderde opwinding speelt. Ondertussen voelt je partner zich misschien buitengesloten of onbegrepen.
    Dit alles kan leiden tot afstand, misverstanden of spanningen. Maar juist nu is verbinding belangrijk. Niet om “alles bij het oude” te houden, maar om samen opnieuw af te stemmen: Wat heb jij nodig? Wat heeft je partner nodig? En hoe kunnen jullie elkaar blijven vinden – ook als de vorm verandert?


    Een open gesprek helpt, net als kennis over wat er hormonaal én emotioneel gebeurt. Als menopauzearts en seksuoloog NVVS kijk ik graag met jullie (of alleen met jou) mee. Want relatie problemen horen niet per se bij de overgang – maar ze verdienen wél aandacht. Zodat er ruimte komt voor wederzijds begrip, nieuwe verbinding en misschien zelfs groei.