Minder zelfvertrouwen in de overgang? Wat er in je brein gebeurt (en waarom het weer terug kan komen)

Veel vrouwen schrikken als ze merken dat hun zelfvertrouwen verandert.
Waar je vroeger zonder nadenken een vergadering inging of een presentatie gaf, kan dat ineens spanning oproepen. Je twijfelt vaker, voelt je minder zeker of hebt het idee dat je niet meer dezelfde versie van jezelf bent.

Wat vaak niet wordt herkend, is dat deze verandering al kan beginnen in de perimenopauze, jaren voordat de menstruatie stopt. En juist doordat niemand het benoemt, denken veel vrouwen dat ze zichzelf kwijt zijn geraakt.

Lees ook mijn uitgebreide uitleg over wat vrouwen nog te weinig weten over de perimenopauze.

Maar wat je voelt is niet alleen psychologisch. Het heeft ook een biologische kant.

De invloed van hormonen op zelfvertrouwen

Oestrogeen ondersteunt verschillende systemen in het brein die betrokken zijn bij focus, geheugen en emotionele stabiliteit. Wanneer oestrogeen begint te schommelen, kan je brein gevoeliger worden voor stress en onzekerheid.

Dat betekent niet dat je minder capabel bent geworden. Het betekent dat je zenuwstelsel anders reageert op prikkels.

Veel vrouwen beschrijven dat ze sneller twijfelen aan beslissingen of bang zijn om fouten te maken, terwijl hun kennis en ervaring niet veranderd zijn.

Hersenmist en onzekerheid gaan vaak samen

Wanneer concentratie minder vanzelf gaat en woorden soms minder snel komen, kan dat invloed hebben op hoe je jezelf ziet. Zeker op de werkvloer kan dit voelen alsof je achteruitgaat.

Die ervaring kan een vicieuze cirkel creëren: minder vertrouwen leidt tot meer spanning, en meer spanning versterkt weer de hersenmist.

Het is belangrijk om te weten dat dit een herkenbaar patroon is in de perimenopauze en geen teken dat je je kwaliteiten verliest.

Werkdruk en verwachtingen maken het zwaarder

Veel vrouwen bevinden zich in deze levensfase in een periode met veel verantwoordelijkheden. Werk, gezin, zorg voor anderen en maatschappelijke verwachtingen lopen door terwijl je lichaam verandert.

Als de draagkracht tijdelijk afneemt, kan dat voelen als falen. Terwijl het eigenlijk een signaal is dat je lichaam een andere vorm van balans nodig heeft.

Door verwachtingen bij te stellen en ruimte te maken voor herstel, kan er vaak weer meer rust ontstaan.

Het goede nieuws: zelfvertrouwen kan terugkomen

Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten: veel vrouwen ervaren dat hun zelfvertrouwen weer groeit zodra hun lichaam meer stabiliteit vindt.

Wanneer slaap verbetert, prikkels beter gereguleerd worden en hormonale ondersteuning passend is, voelen veel vrouwen zich weer dichter bij zichzelf.

Zelfvertrouwen is geen vaststaande karaktereigenschap. Het beweegt mee met hoe je lichaam en brein functioneren. En dat betekent ook dat het weer kan herstellen.

Wat kan helpen om weer meer vertrouwen te voelen?

  • mildheid naar jezelf
  • kleine, haalbare stappen in plaats van alles tegelijk willen aanpassen
  • bespreekbaar maken van veranderingen op het werk
  • goede slaap en herstelmomenten
  • medische ondersteuning wanneer klachten blijven aanhouden

Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken.

Je bent niet minder geworden, je bent aan het veranderen

De overgang is geen verlies van wie je bent. Het is een fase waarin je lichaam zich opnieuw afstemt. Met begrip, ondersteuning en tijd kan er weer ruimte ontstaan voor energie, helderheid en vertrouwen.

Veel vrouwen merken uiteindelijk dat ze niet alleen herstellen, maar ook nieuwe kracht ontwikkelen, vaak met meer grenzen, meer zelfkennis en meer rust dan daarvoor.